Ô nhiễm nước ở Việt Nam.

Bề mặt Trái Đất có 70% bao phủ là nước, nhưng chỉ có 2,5% trong số đó là nước ngọt tinh khiết con người có thể sử dụng được. Cũng như nhiều nơi trên Thế giới, Việt Nam cũng đang đối mặt với tình trạng ô nhiễm nguồn nước ngầm nghiêm trọng, dẫn đến thiếu nước sạch sinh hoạt. Hiện nay, mặc dù các cấp, các ngành đã có nhiều cố gắng trong việc thực hiện chính sách và pháp luật về bảo vệ môi trường, nhưng tình trạng ô nhiễm nước là vấn đề rất đáng lo ngại. Tốc độ công nghiệp hoá và đô thị hoá khá nhanh và sự gia tăng dân số gây áp lực ngày càng nặng nề đối với tài nguyên nước trong vùng lãnh thổ.

Môi trường nước ở nhiều đô thị, khu công nghiệp và làng nghề ngày càng bị ô nhiễm bởi nước thải, khí thải và chất thải rắn. Ở các thành phố lớn, hàng trăm cơ sở sản xuất công nghiệp đang gây ô nhiễm môi trường nước do không có công trình và thiết bị xử lý chất thải. Nguồn nước thải công nghiệp, khu chế xuất có chứa rất nhiều hóa chất, kim loại nặng, chất ô nhiêm nguy hiểm tới tính mạng. Mặc dù trong những năm gần đây nhà nước đã có nhiều văn bản quy định về xử lý nước thải, rác thải công nghiệp. Tuy nhiên, hiện tượng rò rỉ, xử lý chống đối, xả thải trộm vẫn là vấn đề đau đầu của nhiều khu vực. Nguồn thải tại các làng nghề là báo động nhất. Đa số các cơ sở kinh doanh đều sản xuất nhỏ lẻ. Chính vì vậy, việc xử lý nước thải, rác thải trước khi xả ra môi trường là rất hiếm. Trong khi đó, nước thải này chứa rất nhiều phẩm màu, hóa chất, thậm chí là kim loại, asen, thủy ngân… Chính vì vậy, việc ô nhiễm nước nặng nề, xuất hiện các làng ung thư ngày càng phổ biến.

Ô nhiễm nước làm tình trạng thiếu nước sạch ở Việt Nam càng nghiêm trọng hơn

Việt Nam là quốc gia giáp biển nên khi trái đất nóng lên, mực nước biển dâng cao sẽ dần lấn chiếm đất liền, các nguồn nước ngọt cũng bị thu hẹp lại đồng nghĩa với việc cạn kiệt nguồn nước con người có thể sử dụng. Sự ô nhiễm nguồn nước do hoạt động sản xuất nông nghiệp, công nghiệp. Hàm lượng hóa chất trong thuốc bảo vệ thực vật không chỉ làm thoái hóa đất mà còn làm nguồn nước nhiễm độc.

Công tác quản lý và bảo vệ môi trường còn lỏng lẻo và chỉ có hình thức, chưa đủ tính răn đe nên tình trạng phá hoại môi trường vẫn diễn ra và ngày càng gia tăng, khiến nguồn nước ô nhiễm không được cải thiện. Chưa có hệ thống giám sát thích hợp cho cả khối lượng lẫn chất lượng nước và tình trạng sử dụng lãng phí nước.

Những nguyên nhân trên đã gây ra tình trạng cạn kiệt tài nguyên nước, dẫn đến thiếu hụt nguồn nước sạch ở Việt Nam. Khả năng sản xuất lương thực và năng lượng của đất nước cũng đứng trước nguy cơ với những thách thức lớn liên quan đến nguồn nước ngọt.

Thực trạng khan hiếm nước sạch tại Việt Nam

Với lượng nước mặt bình quân đầu người mỗi năm chỉ đạt 3.840m3, thấp hơn chỉ tiêu là 4.000m3/người/năm, Việt Nam hiện được xếp vào nhóm quốc gia thiếu nước theo đánh giá của Hội tài nguyên nước quốc tế (IWRA). Trong khi đó, nước ta lại là một quốc gia có mạng lưới sông ngòi dày đặc, tài nguyên nước được đánh giá là phong phú bao gồm cả nguồn nước mặt và nước ngầm thì đây được xem như một nghịch lý.

Theo thống kê của Bộ Y tế và Bộ Tài nguyên và Môi trường, trung bình mỗi năm, Việt Nam có khoảng 9.000 người tử vong vì sử dụng nguồn nước ô nhiễm và điều kiện vệ sinh kém.

Hàng năm, có gần 200.000 người mắc bệnh ung thư, 250.000 người bị mắc bệnh tiêu chảy cấp phải nhập viện mà một trong những nguyên nhân chính bắt nguồn từ nguồn nước sinh hoạt bị ô nhiễm. Trên thực tế, tại một số địa phương, các ca nhiễm ung thư, viêm nhiễm ở phụ nữ do sử dụng nguồn nước ô nhiễm chiếm đến gần 40%.

Thiếu tiếp cận với nước sạch vẫn là một thách thức lớn ảnh hưởng đến trẻ em ở nông thôn Việt Nam. Nước sạch là rất cần thiết cho sự sống còn và phát triển của trẻ em, nhưng nhiều người ở Việt Nam vẫn có nguy cơ mắc bệnh liên quan đến nước và vệ sinh. Mặc dù đất nước đã đạt được nhiều tiến bộ nhanh chóng trong việc cải thiện nguồn cung cấp nước sạch trên cả nước – đặc biệt là các khu vực đông dân cư với các nhóm dân tộc thiểu số và các cộng đồng xa xôi – đã bị bỏ lại phía sau. Việc thiếu khả năng tiếp cận với nước sạch, cùng với các ý thức thực hành vệ sinh kém, vẫn góp phần làm tăng tỷ lệ tiêu chảy, viêm phổi và nhiễm ký sinh trùng.

Nước là nguồn tài nguyên có vai trò đặc biệt trong sự sinh tồn và phát triển của con người. Chính vì vậy, mỗi người cần bảo vệ tài nguyên nước, tiết kiệm và sử dụng hợp lý, đó là cách để bảo vệ cuộc sống của chính mình.